Je immuunsysteem en rugpijn: wat heeft het één met het ander te maken?

Je hebt rugpijn of nekklachten. Het gaat even over. En dan is het er weer. Je bent niet de enige die dat patroon herkent en er is een reden dat het zo gaat.

Wat veel mensen niet weten, is dat het immuunsysteem een belangrijke rol speelt bij het ontstaan én het voortduren van rug- en nekklachten. Geen ingewikkeld verhaal, wel een verhaal dat veel verklaart.

Wat doet je immuunsysteem bij een blessure?

Je immuunsysteem is je afweersysteem. Het beschermt je tegen infecties, maar het speelt ook een rol bij herstel na overbelasting of een blessure.

Als er iets beschadigd raakt in je lichaam (een spier, een pees, een gewricht) reageert je immuunsysteem met ontsteking. Dat is geen slechte reactie. Het is juist nodig om te herstellen. Bloed stroomt toe, herstelcellen worden ingezet, beschadigd weefsel wordt opgeruimd.

Het probleem ontstaat wanneer die ontsteking niet weggaat. Wanneer het een sluimerend, chronisch proces wordt.

Kortdurende ontsteking = herstel. Langdurige, laaggradige ontsteking = aanhoudende klachten.

Wat is een laaggradige ontsteking?

Een laaggradige ontsteking is niet hetzelfde als een acute ontsteking met roodheid, zwelling en koorts. Het is stiller. Je merkt er vaak niets direct van, maar je immuunsysteem is wel voortdurend actief op de achtergrond.

Bij mensen met langdurige rug- of nekklachten zien onderzoekers dit patroon regelmatig terug. Het weefsel is niet ‘kapot’, maar het herstelt ook niet volledig. De ontsteking houdt zichzelf in stand.

Wat veroorzaakt zo’n chronische laaggradige ontsteking? Dat zijn vaak meerdere factoren tegelijk:

• Chronische stress — stresshormonen zoals cortisol verstoren de balans in het immuunsysteem bij langdurige blootstelling
• Slaaptekort — tijdens slaap herstelt het immuunsysteem actief; bij onvoldoende slaap blijft de ontstekingsactiviteit verhoogd
• Weinig beweging — regelmatige lichaamsbeweging heeft een direct ontstekingsremmend effect
• Voeding — een dieet rijk aan suiker en bewerkte producten en arm aan groenten en vezels voedt ontstekingsprocessen
• Overgewicht — vetweefsel, met name buikvet, produceert actief ontstekingsstoffen

Pijn zit niet alleen op de plek waar het pijn doet

Een inzicht dat steeds meer erkend wordt in de wetenschap: pijn is niet alleen een signaal vanuit het beschadigde weefsel. Het brein en zenuwstelsel spelen een grote rol in hoe pijn ervaren wordt en het immuunsysteem beïnvloedt dat proces direct.

Ontstekingsstoffen in het bloed kunnen het zenuwstelsel gevoeliger maken voor prikkels. Je pijngrens daalt. Dingen die normaal geen pijn zouden doen, voelen plotseling groter aan.

Dit verklaart waarom rug- of nekklachten kunnen opvlammen na een periode van stress, een slechte week slaap of een griep.

Het immuunsysteem en het zenuwstelsel praten constant met elkaar. Een overactief immuunsysteem maakt het pijnsysteem gevoeliger.

Wat betekent dit praktisch?

Het betekent dat herstel van rug- en nekklachten verder gaat dan alleen de aangedane plek behandelen. Het lichaam als geheel speelt mee. Leefstijl speelt mee.

De factoren die het immuunsysteem beïnvloeden, zijn grotendeels beïnvloedbaar. Niet met medicijnen of supplementen, maar met de basis:

• Regelmatig bewegen — al 30 minuten matig bewegen per dag verlaagt ontstekingsmarkers in het bloed aantoonbaar
• Voldoende slaap — zeven tot negen uur per nacht is geen luxe, maar een voorwaarde voor herstel
• Voeding die het lichaam ondersteunt — meer groenten, fruit, vette vis en vezels; minder suiker en bewerkte producten
• Stressreductie — structuur, ontspanning en ademhaling hebben een direct effect op het immuunsysteem
• Stoppen met roken, minder alcohol — beide verhogen ontstekingsactiviteit structureel

Kleine veranderingen, groot effect

Het hoeft niet perfect. Het hoeft niet van de ene dag op de andere. Maar wie structureel werkt aan deze basis, merkt vaak dat klachten minder frequent terugkomen, minder hevig zijn en sneller herstellen.

Niet omdat de rug of nek veranderd is. Maar omdat het systeem eromheen beter functioneert.

Heb je vragen over dit onderwerp of wil je weten wat dit voor jouw situatie betekent? Onze therapeuten denken graag met je mee. Plan gemakkelijk online een afspraak in.